Trang chủ › Chương V (3)
Kiểm soát Thực địa: EVM, Quản trị Thay đổi, QA/QC & HSE
Đi sâu vào công thức Earned Value Management (EVM) để báo cáo C-level. Thiết lập Kế hoạch ITP cho kiểm soát chất lượng QA/QC và văn hoá an toàn.
Trên công trường, cảm giác "anh em đang làm rất khẩn trương" không có giá trị báo cáo. Mọi thứ phải định lượng. Chức năng Kiểm soát Dự án (Project Controls) sử dụng bộ công cụ EVM (Earned Value Management) và các chỉ số đo lường hiệu suất (KPI) để biết chính xác dự án đang "Đốt tiền" hay "Sinh lời".
1. Hệ thống Giá trị Thu được (EVM) - Toán học của Dự án
EVM đo lường bức tranh toàn cảnh 3 chiều: Phạm vi, Thời gian, Chi phí. Các chỉ số sống còn tại một thời điểm (Data Date) gồm:
- PV (Planned Value - Giá trị theo Kế hoạch): Lẽ ra hôm nay làm xong khối lượng trị giá bao nhiêu? (Ví dụ: PV = 100 tỷ VND).
- EV (Earned Value - Giá trị Thu được): Thực tế hôm nay thi công xong bao nhiêu phần trăm khối lượng? Quy ra tiền theo dự toán là bao nhiêu? (Ví dụ: Hoàn thành ít hơn kế hoạch, EV = 80 tỷ VND).
- AC (Actual Cost - Chi phí Thực tế): Để làm được EV = 80 tỷ đó, kế toán đã chi ra bao nhiêu tiền thật? (Ví dụ: AC = 90 tỷ VND, do phải trả thêm tiền làm thêm giờ).
Phân tích chỉ số:
- SPI (Schedule Performance Index) = EV / PV = 80/100 = 0.8 -> Nhỏ hơn 1. Dự án ĐANG CHẬM TIẾN ĐỘ.
- CPI (Cost Performance Index) = EV / AC = 80/90 = 0.88 -> Nhỏ hơn 1. Dự án ĐANG VƯỢT NGÂN SÁCH (Chi nhiều hơn giá trị làm ra).
- Dự báo EAC (Estimate at Completion - Tổng chi phí khi kết thúc): EAC = Ngân sách Tổng (BAC) / CPI. Điều này cho Chủ đầu tư biết họ cần chuẩn bị thêm bao nhiêu tỷ để lấp vào khoản lỗ (Overrun).
2. Quản trị Yêu cầu Thay đổi (Change Management / Variation)
Sự thay đổi thiết kế do lỗi khảo sát, lỗi bản vẽ, hay thay đổi yêu cầu là nguồn cơn của tranh chấp tài chính. Bất cứ sai khác nào so với Hợp đồng cơ sở đều phải lập Mẫu đề nghị Thay đổi (Change Request / TQ / RFI). Mẫu này phải đính kèm: Mô tả kỹ thuật cập nhật, Ước tính chi phí phát sinh, và Số ngày đòi kéo dài tiến độ (EOT - Extension of Time). Uỷ ban Kiểm soát Thay đổi (CCB) sẽ phê duyệt trước khi thi công.
3. Kiểm soát Chất lượng (QA/QC) bằng ITP
Nhà thầu phải tuân thủ ITP (Inspection and Test Plan - Kế hoạch Thử nghiệm và Kiểm tra) cho từng hạng mục thi công. ITP quy định rõ các điểm Hold Point (Điểm dừng) - tức là nhà thầu thi công đến đó PHẢI DỪNG LẠI, mời Tư vấn giám sát (PMC) đến nghiệm thu (ví dụ nghiệm thu cốt thép trước khi đổ bê tông). Nếu đổ trộm bê tông qua Hold Point, nhà thầu buộc phải phá vỡ (Non-Conformance Report - NCR).
4. Quản trị An toàn Môi trường (HSE/ESG)
Tiêu chuẩn 2026: An toàn là số 1. Các chỉ số như LTI (Lost Time Injury - Tai nạn mất thời gian làm việc) và TRIR (Total Recordable Incident Rate) quyết định uy tín của công ty EPC. Công trường áp dụng cơ chế JSA (Phân tích An toàn Công việc), PTW (Giấy phép làm việc: Làm việc trên cao, Không gian hạn chế, Làm việc sinh lửa). Nếu vi phạm, Giám đốc HSE đình chỉ thi công vô điều kiện.